İletİşİmde Eğİtİm Ve Bİlgİ Paylaşımı

"Türk Düğümü Halı Atlası" projesi ile amacımız; kaybolmaya yüz tutan geleneksel el dokuma el düğümlü halılarımızın kültürümüzün korunarak yaşatılması ve zengin kültürel birikimin gelecek nesillere aktarılmasıdır.

Küreselleşen dünyada, yerel kültürlerin korunarak yaşatılması ve evrensel kültürle buluşturulması büyük öneme sahiptir. Tarih boyunca köklü bir mirasa sahip olan Türk el düğümlü halı kültürü, son yıllarda geleneksel değerlerini hızla kaybetmekte ve çeşitli nedenlerle modernize edilerek aslından uzaklaşmaktadır.

"Türk düğümü halı Atlası" projesi ile öncelikle tarihte Avrupa saraylarını süsleyen Uşak el dokuma halılarının ve Türklere özgü olan el düğümü tekniklerinin dünyanın bir çok bölgesindeki kültürün araştırılarak verilerin tek bir kaynakta toplanması; geleneksel el düğümü el dokuma halılarının bölgesel hatta il bazında incelenmesi ve teknik yönden detaylandırılması amaçlanmış ve bu atlas ile bu amaç gerçekleştirilmiştir.

Bölgesel el düğümlü halıların tespit edilerek incelenmesi; kimliklendirilmesi, kataloglanması, üretilmesi ve geleneksel yöntemlerle üretilmiş olanların korunmaya alınması projemizin temel unsurunu oluşturdu. Kültürel miras, toplumun kültürel zenginliğini, değerlerini ve geleneklerini geçmişten miras alarak geleceğe aktaran değerler bütünüdür. "Yaşayan Miras" olarak da adlandırılan kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere doğru aktarılması, milletler için hayati öneme sahiptir. Kültürel değerlerini koruyarak yaşatan ve evrensel kültürle bağ kurabilen toplumlar, küreselleşen dünyada milli kimlikleriyle söz sahibi olabilirler.

Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya getirdikleri ve Selçuklu döneminde Anadolu'nun yerel kültürleriyle zenginleştirerek geliştirdikleri el düğümlü halı , kültürümüzün en önemli kollarından biridir. Türk düğümlü el halıları Türk insanının duygu ve düşünce dünyasını yansıtan çok zengin bir motif zenginliğine sahiptir.

"Türk Düğümlü Halılar Atlası" projesiyle Türk milletinin adeta hafızasını oluşturan kültürümüzün tarihsel zenginliğinin araştırılarak el düğümlü halıların aslına uygun yaşatılması ve tanıtılması sağlanmıştır.

Tarihsel süreçte yayıldığı geniş coğrafi alanda kültür etkileşimi ve inançların etkisiyle yaşadıkları her toprakta izlerini bırakan Türkler, dokuma kültürleri ile de karşılaştıkları toplumları etkilemişlerdir. Proje kapsamında, geniş bir araştırma süreciyle yürütülen yöresel el düğümlü halıların kimliklendirilmesi, kataloglaması ve analiz aşaması çalışmaları, saha araştırmalarıyla genişletilerek elde edilen verilerin kitaplaştırılması hayata geçirilmiştir. Böylece, Orta Asya’dan, Anadolu’ya, İran’dan, Azerbaycan’a, Türkmenistan dan, Afganistan’a, Hindistan’a kadar Türk el düğümü teknikleri kullanılarak elde dokunan halıların envanteri de çıkartılmıştır.

"Türk Düğümü Atlası" projesinin kapsamını; Uşak ilinde gerçekleştirilen proje lansman sergisinde; araştırması yapılan el düğümlü halılardan akademik danışma kurulu tarafından belirlenen; 120 örnek kimliklendirilerek tanıtılmıştır.

“Türk el düğümü halıları Atlası" projesinin ülkemizin tüm bölgelerini kapsayan ulusal ölçekte ve çok geniş kapsamlı bir proje olması nedeniyle bir yıllık araştırma süreci, çok yönlü olarak çeşitli kurum ve kuruluşlarla paralel çalışmalar halinde yürütülmüştür. Ülkemizdeki yedi coğrafi bölge ve 81 ile ait dokumaların geçmişteki ve günümüzdeki durumlarının tespiti, ham madde, teknik ve malzeme yönünden özelliklerinin detaylı incelenmesi amacıyla geniş bir akademik literatür taraması da yapılmıştır.

Bu projede emeği geçen fikir ve önerileri ile destek sağlayan herkese teşekkür ederiz.

Saygılarımla,
Utku Demiröz
Uşak İletişim Derneği Başkanı